BÉ BỊ BÀN CHÂN BẸT CÓ SAO KHÔNG? NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ CẦN BIẾT

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải là bệnh lý?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm ở phía trong lòng bàn chân thấp, kém rõ hoặc gần như không xuất hiện khi trẻ đứng chịu trọng lượng. Khi đó, phần lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt sàn trên diện tích lớn hơn bình thường. Tình trạng này có thể xảy ra ở một hoặc cả hai chân và khá thường gặp trong giai đoạn đầu đời.

Tuy nhiên, cha mẹ không nên đồng nhất bàn chân phẳng với một bệnh lý cần điều trị. Ở trẻ sơ sinh và trẻ mới tập đi, vòm bàn chân thường chưa phát triển hoàn chỉnh. Xương còn đang trưởng thành, hệ thống dây chằng có độ mềm dẻo cao, cơ bàn chân chưa đủ mạnh và lớp mô mềm dưới gan chân còn tương đối dày. Những yếu tố này khiến vòm chân khó quan sát khi trẻ đứng.

Khi trẻ lớn lên, bàn chân tiếp tục thay đổi cùng với quá trình phát triển cơ xương và khả năng vận động. Nhiều trẻ có lòng bàn chân khá phẳng nhưng vẫn đi lại, chạy nhảy và vui chơi bình thường. Vì vậy, việc đánh giá cần dựa trên cả hình thái bàn chân, chức năng vận động và các triệu chứng đi kèm.

Những yếu tố có thể liên quan đến bàn chân bẹt

Bàn chân bẹt có thể hình thành do nhiều nguyên nhân khác nhau. Yếu tố gia đình là một trong những vấn đề được xem xét, bởi đặc điểm cấu trúc bàn chân có thể có tính di truyền. Tuy nhiên, việc trong gia đình có người vòm chân thấp không đồng nghĩa trẻ chắc chắn sẽ gặp vấn đề về chức năng.

Ở trẻ nhỏ, vòm chân thấp nhiều khi chỉ phản ánh quá trình phát triển tự nhiên. Khi cơ bàn chân, cổ chân và các mô nâng đỡ khỏe hơn, khả năng kiểm soát bàn chân khi chịu lực cũng được cải thiện.

Một số trẻ có dây chằng hoặc mô liên kết mềm hơn bình thường nên vòm bàn chân dễ hạ xuống khi đứng. Ngoài ra, chấn thương vùng chân, các bất thường liên quan đến cơ hoặc thần kinh, một số rối loạn mô liên kết và tình trạng tăng cân quá mức cũng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc, khả năng chịu lực của bàn chân.

Việc vận động quá sức hoặc mang giày dép không phù hợp có thể khiến trẻ đau, mỏi hoặc khó chịu, nhưng không nên xem đây là nguyên nhân duy nhất dẫn đến bàn chân bẹt. Cần đánh giá cụ thể từng trường hợp để xác định yếu tố liên quan.

Dấu hiệu giúp cha mẹ nhận biết

Một cách đơn giản để quan sát tại nhà là kiểm tra dấu chân của trẻ. Cha mẹ có thể làm ướt lòng bàn chân rồi cho trẻ bước lên nền phẳng. Nếu dấu chân có khoảng khuyết ở phía trong, điều đó cho thấy vòm bàn chân vẫn thể hiện khi chịu lực. Ngược lại, nếu dấu in gần như bao phủ toàn bộ lòng bàn chân, đây có thể là dấu hiệu gợi ý vòm chân thấp.

Khi trẻ đứng, cha mẹ cũng có thể quan sát xem gót chân có nghiêng bất thường hay bàn chân có xu hướng đổ vào phía trong hay không. Dáng đi cũng rất đáng lưu ý. Một số trẻ có thể đi thiếu ổn định, bàn chân xoay bất thường, nhanh mỏi hoặc giảm hứng thú với các hoạt động chạy nhảy.

Những biểu hiện như đau lòng bàn chân, cổ chân, bắp chân hoặc đầu gối sau khi vận động cũng cần được ghi nhận. Giày dép bị mòn không đều có thể gợi ý sự phân bố lực giữa hai chân không cân bằng, nhưng không thể dùng riêng dấu hiệu này để chẩn đoán.

Bàn chân bẹt có ảnh hưởng đến khả năng vận động không?

Không phải trẻ nào có bàn chân bẹt cũng gặp khó khăn. Nếu trẻ vẫn đi, chạy, nhảy, leo trèo và vui chơi phù hợp với độ tuổi mà không đau hoặc hạn chế vận động, cha mẹ thường không cần quá lo lắng chỉ vì hình dạng lòng bàn chân.

Ngược lại, khi bàn chân bẹt đi kèm đau kéo dài, dễ mất thăng bằng, thường xuyên mỏi chân hoặc hạn chế hoạt động, sự thay đổi cơ học của bàn chân có thể ảnh hưởng đến cách phân bổ lực khi vận động. Cổ chân, đầu gối và các khớp phía trên có thể phải thích nghi với tư thế mới. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào nguyên nhân và đặc điểm bàn chân của từng trẻ.

Khi nào trẻ cần được kiểm tra?

Cha mẹ nên đưa trẻ đi đánh giá chuyên môn nếu bàn chân phẳng đi kèm đau, đi khập khiễng, hạn chế vận động, dễ ngã hoặc có sự thay đổi rõ rệt về trục chân. Những trường hợp bàn chân chỉ bị bẹt một bên, bàn chân cứng, biến dạng rõ hoặc có tiền sử chấn thương cũng nên được kiểm tra.

Khi thăm khám, chuyên gia có thể đánh giá tư thế đứng, dáng đi, khả năng chịu lực, độ linh hoạt của bàn chân và sự phối hợp vận động. Một số trường hợp có thể cần thêm phương tiện chẩn đoán hình ảnh để làm rõ cấu trúc xương, khớp.

Nếu bàn chân bẹt không gây triệu chứng, trẻ có thể chỉ cần được theo dõi trong quá trình phát triển. Khi xuất hiện vấn đề về chức năng, các biện pháp như bài tập vận động, dụng cụ chỉnh hình hoặc phương pháp điều trị chuyên sâu mới được cân nhắc tùy tình trạng.

Như vậy, bé bị bàn chân bẹt không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ gặp biến chứng. Điều quan trọng là cha mẹ cần phân biệt bàn chân phẳng sinh lý với tình trạng gây rối loạn chức năng, theo dõi sự phát triển và đưa trẻ đi kiểm tra khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.