BỐ MẸ NÊN LÀM GÌ KHI TRẺ BỊ BÀN CHÂN BẸT?

Bàn chân bẹt ở trẻ có phải lúc nào cũng đáng lo?

Bàn chân bẹt là tình trạng vòm dọc phía trong bàn chân thấp hoặc khó nhận thấy khi trẻ đứng và chịu trọng lượng cơ thể. Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, lòng bàn chân trông phẳng thường là một phần của quá trình phát triển tự nhiên. Vòm chân cần thời gian để hình thành, trong khi hệ thống cơ, dây chằng và mô mềm vẫn đang hoàn thiện.

Vì vậy, khi phát hiện bàn chân trẻ có vẻ phẳng, cha mẹ không nên vội kết luận đây là dị tật cần điều trị. Một số trẻ có bàn chân bẹt linh hoạt, vòm chân xuất hiện lại khi ngồi, nhón gót hoặc không chịu lực. Nếu trẻ không đau, đi lại bình thường và vẫn tham gia các hoạt động phù hợp với lứa tuổi thì thường chỉ cần theo dõi.

Ngược lại, bàn chân bẹt đi kèm đau, mỏi, cứng bàn chân, hạn chế vận động hoặc thay đổi dáng đi cần được đánh giá chuyên môn để xác định nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng.

Nhận biết những dấu hiệu bất thường ở trẻ

Bàn chân bẹt có thể không gây triệu chứng rõ ràng nên cha mẹ cần quan sát trẻ trong sinh hoạt hằng ngày. Những biểu hiện đáng lưu ý gồm đau hoặc mỏi ở lòng bàn chân, gót chân, cổ chân, bắp chân hay đầu gối sau khi đi bộ, chạy nhảy hoặc đứng lâu.

Một số trẻ có thể nhanh mất sức, không muốn tham gia các hoạt động thể thao hoặc thường xuyên phải nghỉ khi vận động. Về dáng đi, bàn chân có thể nghiêng vào trong, gót chân lệch trục, hai bàn chân hướng ra ngoài hoặc bước đi thiếu ổn định. Trẻ cũng có thể dễ vấp ngã hoặc khó giữ thăng bằng.

Cha mẹ có thể quan sát dấu chân trên nền ướt hoặc cát để tham khảo hình dạng lòng bàn chân. Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp kiểm tra sơ bộ. Dấu chân không thể xác định chính xác mức độ bàn chân bẹt, nguyên nhân hay nhu cầu điều trị.

Đưa trẻ đi khám khi nào?

Khi nghi ngờ bàn chân của trẻ có bất thường, cha mẹ nên cho trẻ được thăm khám thay vì tự điều trị tại nhà. Bác sĩ sẽ đánh giá độ tuổi, quá trình phát triển vận động, hình thái bàn chân, dáng đi, khả năng chịu lực và độ linh hoạt của vòm chân.

Trong trường hợp cần thiết, trẻ có thể được kiểm tra thêm trục chi dưới, sự cân đối giữa hai chân hoặc cách phân bố lực khi đứng và di chuyển. Những đánh giá này giúp phân biệt bàn chân bẹt linh hoạt với bàn chân bẹt cứng hoặc các bất thường cấu trúc khác.

Đặc biệt, nếu trẻ bị đau kéo dài, bàn chân cứng, hai bên không cân xứng, hạn chế vận động hoặc triệu chứng ngày càng rõ, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm.

Dụng cụ chỉnh hình có phải trẻ nào cũng cần?

Dụng cụ chỉnh hình bàn chân không phải là lựa chọn bắt buộc cho mọi trẻ bị bàn chân bẹt. Với trẻ không đau và không gặp khó khăn khi vận động, việc theo dõi thường có thể được ưu tiên.

Nếu trẻ có triệu chứng hoặc vấn đề cơ học khi đi lại, bác sĩ có thể cân nhắc dụng cụ chỉnh hình nhằm hỗ trợ phân bố lực, cải thiện sự ổn định và giảm cảm giác khó chịu. Việc lựa chọn cần dựa trên đặc điểm bàn chân của từng trẻ, bởi hai bàn chân có thể không hoàn toàn giống nhau.

Cha mẹ không nên tự mua và sử dụng dụng cụ chỉnh hình trong thời gian dài chỉ vì thấy lòng bàn chân của trẻ phẳng. Can thiệp không phù hợp có thể gây khó chịu và không giải quyết đúng vấn đề cần xử lý.

Tăng cường vận động và phục hồi chức năng

Với trẻ có chỉ định, các bài tập phù hợp có thể hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bàn chân, cổ chân, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và kiểm soát tư thế. Một số hoạt động thường được áp dụng gồm nhón gót, tập cơ bàn chân, luyện thăng bằng và các bài vận động phù hợp với độ tuổi.

Nếu trẻ có đau cơ xương khớp hoặc hạn chế vận động, chương trình phục hồi chức năng có thể được thiết kế riêng. Cha mẹ nên cho trẻ tập đúng kỹ thuật, tăng mức độ từ từ và tránh các bài tập quá sức.

Phẫu thuật chỉ áp dụng trong trường hợp đặc biệt

Phẫu thuật không phải phương pháp điều trị thông thường đối với bàn chân bẹt ở trẻ. Phần lớn trường hợp bàn chân bẹt linh hoạt, không có triệu chứng sẽ không cần can thiệp phẫu thuật.

Phương pháp này chỉ được cân nhắc khi trẻ có biến dạng cấu trúc rõ rệt, bàn chân cứng, đau kéo dài, hạn chế chức năng đáng kể hoặc không cải thiện với các biện pháp bảo tồn. Quyết định phẫu thuật cần căn cứ vào tuổi, nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng thực tế.

Cha mẹ nên đồng hành và theo dõi trẻ

Bàn chân bẹt không đồng nghĩa với việc trẻ chắc chắn gặp biến chứng về sau. Điều quan trọng là cha mẹ theo dõi dáng đi, khả năng vận động, mức độ đau mỏi và sự phát triển cân đối của hai bàn chân.

Hãy khuyến khích trẻ vận động phù hợp, duy trì cân nặng hợp lý và lựa chọn giày dép vừa chân, tạo cảm giác thoải mái. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc thăm khám và can thiệp đúng thời điểm sẽ giúp trẻ được hỗ trợ phù hợp, đồng thời hạn chế những điều trị không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng Giày chân bẹt XiXa tại Xixa.vn để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.
Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.
Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.
Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.
Thông tin chi tiết về các mẫu giày có thể được xem trực tiếp tại https://xixa.vn/.
Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.
Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.